Groene graszoden door doelmatig te bemesten
Een speelgazon behoeft niet beslist ook nog extra gevoed te worden. Omdat het overvloedige gebruik van meststoffen tot overbemesting en grondwater vervuiling kan leiden, kan – als de ontwikkeling van een kruidenrijk bloemengazon geen probleem is – worden afgezien van bemesting. Ook bij het gebruik van een mulchmachine is bemesting niet nodig, want bij het vergaan van het op de grond achterblijvende maaisel komen voldoende voedingsstoffen vrij. Met behulp van mest kunnen de grassen zich echter nog beter wapenen tegen mos en ongewenste kruiden. Mest is bovendien ook verantwoordelijk voor een mooie, weelderige groene kleur.
De behoefte van gazon en bodem
Stikstof (N) is het belangrijkste voedingselement voor gras en bepaalt ook grotendeels de groei en de groene kleur van het gazon. Sterk belast gras heeft evenals zuiver siergras 10 tot hoogstens 20 gram zuiver stikstof per jaar per vierkante meter nodig, een gemiddeld speelgazon kan met minder dan 10 gram toe. Voor de rest van de voornaamste voedingsstoffen geldt als uitgangspunt: fosfor (belangrijk voor de wortel- en de bloemvorming) 5-7 gram, kalium ( versterkt de weerstand) ongeveer 8-15 gram, magnesium ongeveer 3 gram. Die elementen zitten echter voldoende in de meeste grond. Ook sporenelementen vormen in een gazon zelden een probleem, vooral als er af en toe compost gegeven wordt. Op een zanderige grond ontstaat vaker voedselgebrek dan op kleigrond. Om overbemesting te voorkomen verdient het aanbeveling om een grondmonster te nemen waaruit de gewenste verzorging duidelijk wordt. Aan de hand daarvan worden de belangrijkste voedingselementen, de grondsoort en ook de pH-waarde vastgesteld.
Geschikte mest
Organische meststoffen hebben het voordeel dat ze milieuvriendelijk zijn, maar hebben het nadeel at ze minder goed te doseren en minder gericht toepasbaar zijn dan speciale gazonmest, die voornamelijk mineralen bevat.
Met behulp van een ijzerhoudende mest kan een vaal gazon in korte tijd weer krachtige, groene uitstraling krijgen. Maar voorzichtig: trek daarna bij de overgang naar gevoeliger plaveisel of naar binnen de schoenen uit, want het ijzer kan bijvoorbeeld op een marmeren tegel lelijke sporen achterlaten!
Organisch mest
Organische meststoffen ontstaan uit dierlijke en plantaardige afvalstoffen als Horn- en beendermeel, ricinusschroot of guano (gedroogde vogelmest). Overbemesting hiermee is uiterst onwaarschijnlijk, omdat de voedingsstoffen stukje bij beetje door de bodemorganismen uit hun organische binding worden losgemaakt en dus nauwelijks in overvloed kunne vrijkomen. Door de vaak grove bestanddelen, die in geharkt moeten worden, zijn organische meststoffen vooral geschikt om de grond voor te bereiden en minder voor gewortelde gazons. Zelfgemaakte compost uit mest of plantaardig afval is door het leven erin heel waardevol, maar moeilijk te doseren, omdat de hoeveelheid inhoudsstoffen niet bekend is. Omdat het bovendien een substraat lijkt en daarom meestal royaal verdeeld wordt, kan een overmaat aan extra voedingsstoffen in de grond niet uitgesloten worden.
Minerale complete meststoffen
De in de handel gebruikelijke gazonmest bevat meestal voedingsstoffen in de volgende samenstelling: 15-20 procent stikstof (N), 3-5 procent fosfaat (P2O5) en 8-10 procent kalium (K2O), maar ook magnesium (Mg) een ijzer (Fe). Let vooral op de afzonderlijke hoeveelheden op de verpakking! Bij een optimale samenstelling zijn de meststoffen zo geformuleerd dat ze in de geplande tijd voortdurend voedingsstoffen afgeven.
Afzonderlijke meststoffen
Eigenlijk is een volledige meststof meestal niet nodig voor een tuingrond. Bij de eerste twee keer bemesten is althans zuivere stikstofmest voldoende, vooral nadat er compost is toegevoegd. Toch zijn dat soort meststoffen nauwelijks afzonderlijk verkrijgbaar. Een organische oplossing zou beendermeel zijn, maar het geeft hygiënisch gezien zijn aanleiding tot polemiek en het voedingselement komt slechts mondjesmaat ter beschikking. Snel werkzame stikstofmest als zwavelzure ammonia of kalksalpeter mag slechts in uitzonderingssituaties en alleen door professionele tuinlieden worden gebruikt. Voor de hoeveelheid kalium die aan het eind van de zomer nodig is, kan kalimagnesium in korrels worden gebruikt (tot ca. 40 g/m2).
Lang werkende meststoffen
Langdurig werkende meststoffen zijn omringd door een biologisch afbreekbare harslaag en alle noodzakelijke voedingsstoffen worden gedurende een maand of zes regelmatig vrijgemaakt, dus praktisch voor een totale vegetatieperiode in één bemesting. Op die manier hoeft u niet bang te zijn voor een tekort aan voedingsstoffen noch voor overbemesting met verbranding.
Tijdstip en dosering
Het eerste en belangrijkste moment voor bemesten is het voorjaar, aan het begin van het groeiseizoen, tussen half maart en begin mei. Maai het gras voordat er bemest gaat worden. In het voorjaar zou verticuteren daarbij ook heel goed zijn als voorbereiding. Om verbranding te voorkomen moet de mest bij voorkeur bij bewolkt weer worden uitgestrooid en dus beslist niet tijdens een warme periode. Het gelijkmatig verdelen van korrelmest met de hand vraagt enige oefening. Een strooiwagen vergemakkelijkt dat karwei. Vloeibare mest kan bij de juiste uitrusting met de beregening worden gemengd. Bij droogte moet mest, in welke vorm dan ook, goed ingeregend worden. Bij normaal gazon is eenmalig bemesten in het voorjaar zeker voldoende.
Eerst meer stikstof, later minder
Wie zelfgemaakte organische mest gebruikt, kan in het voorjaar ongeveer 5 liter fijn gezeefde compost per vierkante meter over het oppervlak verdelen en vlak inharken. Voor een gemiddelde minerale gazonbemesting met stikstof is 30 tot 40 gram genoeg. Een extra dosis kalk gaat het uitbreiden van mos tegen. Een tweede hoeveelheid van dezelfde volledige mest kan in mei of juni worden toegediend aan intensief sier- of speelgazon. Voor de laatste, wat gereduceerde bemesting in augustus moet de voorkeur worden gegeven aan kalium houdende mest boven een mest met veel stikstof. Dat verhoogt de winterhardheid van het gazon. Om te zorgen dat het nog donkergroen de winter in gaat, geven professionals vaak ook nog een bijzondere vorm van ijzersulfaat.
