Voorbereiding van de plek voor het leggen van graszoden
Als u de grond wilt voorbereiden voor de aanleg van een gazon, is het handig dat tenminste drie maanden voor u gaat zaaien of zoden leggen te doen (als dat kan). Dit geeft de grond voldoende tijd om na te zakken en u om het onkruid te bestrijden. Voor het zaaien of zoden leggen in de herfst kunt u dus het beste al in het begin van de zomer met de voorbereidingen beginnen. Denk aan het gelijk maken of draineren van de grond of het verwijderen van onkruid. Wilt u in het voorjaar zaaien, dan kunt u al in de herfst draineren, maar egaliseren lukt het beste in de zomer omdat de grond daarvoor droog moet zijn.
Schoonmaken van de grond
Begin met het opruimen van eventueel bouw puin (bakstenen, resten grind en rommel) indien aanwezig. Haal alle hopen onvruchtbare grond weg die de bouwers hebben laten liggen – spreid ze niet over de grond uit. Graaf dan zorgvuldig eventuele boomstronken of afgebroken wortels uit. Als die in de grond blijven zitten, kunnen ze een groeiplaats worden van zwammen. Zelfs al zijn de stukjes hout maar klein: op de lange duur geven ze steeds weer lelijke groepen paddenstoelen. Als de grond zwaar met onkruid is begroeid, kunt u een geschikt herbicide toepassen of het onkruid grondig verwijderen. Afdekken met zwart plastic helpt ook. Alles daaronder gaat op den duur dood. De grond bij pas klaargekomen bouwwerken kan sterk verstoord zijn en in sommige gevallen zal een groot deel van de vruchtbare bovenlaag zijn verdwenen. Het kan handig zijn eerst de samenstelling en vruchtbaarheid van de grond vaststellen. Ideaal is als er een vruchtbare bovenlaag is van tenminste 25 cm, maar ook een laag van 15 cm kan er mee door. Als er minder is, kunt u met gekochte 'zwarte grond' aanvullen.
Egaliseren
Egaliseren betekent het wegwerpen van onregelmatigheden in het oppervlak. Dat gebeurt door het peil van de grond te vergelijken met in de buurt aanwezige vasten punten, zoals de fundering van het huis, muren of paden. Het is voor een gazon niet noodzakelijk dat de grond absoluut horizontaal ligt. Een afschot van 1 cm per meter is heel goed mogelijk en heeft het voordeel dat het water makkelijker wegloopt. Egaliseren kan kostbaar zijn. Op grote oppervlakken hoeft het niet per se, omdat een lichte helling of een golvend oppervlak heel mooi kan zijn. Als grote oneffenheden moeten worden weggewerkt, wordt eerst de vruchtbare bovenlaag (de 'bouwlaag') weggehaald en naast het terrein op een hoop gestort. Dan wordt de ondergrond geëgaliseerd en wordt de bouwlaag er weer gelijkmatig op aangebracht. Kleine kuilen kunt u wegwerken door er goede grond op te brengen. Haal dat niet weg van hogere plekken, want dan kan de vruchtbare bovenlaag plaatselijk erg dun worden. Bij 'bulten' in het terrein de bovenlaag weghalen, de ondergrond egaliseren en dan de goede grond er weer op aanbrengen. Tamelijk steile hellingen of met gras begroeide taluds zijn erg moeilijk te onderhouden. U kunt dan beter twee of meer terrasvormige gazons maken met een verbindende trap ertussen.
Horizontaal maken
Weinig tuinbezitters nemen de moeite om het oppervlak van de grond echt horizontaal te maken met gebruik van waterpas, paaltjes en een lat. Over het algemeen vertrouwt men op zijn 'timmermansoog' of op stokken en pootlijn. Voor mooie siergazons en grasvelden waar men op wil spelen, is het altijd aan te bevelen het wel heel nauwkeurig te doen. Daarvoor zijn de volgende hulpmiddelen nodig: een plank van ongeveer 2 m met een rechte rand, een lange waterpas, een flinke rolbandmaat, een handvol gemarkeerde piketpaaltjes en een rubber hamer. Sla het eerste paaltje op een willekeurig gekozen punt in, waarbij het paaltje ongeveer 10 cm boven de grond blijft. Sla dan de andere paaltjes op ongeveer 2 m onderlinge afstand in een vierkant in. Zet het eerste paaltje op precies het juiste peil en breng dan met behulp van de plank en het waterpas de andere op de zelfde hoogte als de eerste. Voeg grond toe of haal grond weg (onder- of bovengrond) tot het peil van de grond overal gelijk is. Doe dat of ter hoogte van de top van elk paaltje of van een paaltje aangebracht merkteken. Als u een helling wilt maken, kunt u op de zelfde wijze schuin op de helling werken. Het peil langs de helling omlaag kunt u met paaltjes en een lijn, of (nauwkeuriger) met een waterpas en telkens twee lager ingeslagen paaltjes aangeven.
Spitten
Spitten heeft twee effecten: het brengt verbetering in een te dichte grondstructuur en het brengt lucht in de grond. Het is aan te bevelen de grond op een plek waar een gazon moet komen altijd te spitten, tenzij het natuurlijk pas geploegd of gefreesd is. Als om grond bij een nieuw gebouwd huis gaat, moet er bijna altijd diep worden gespit, omdat dergelijke terreinen tot op grote diepte sterk verdicht kunnen zijn. Doe dat niet zelf, maar laat het aan een hovenier over die er de juiste apparatuur voor heeft. Gewoon spitten om de bodem te verbeteren gaat als volgt: Maak eerst een sleuf van een steek diep. Breng de grond op de rand ernaast. Woel dan de bodem van de sleuf met een spitvork wat los. Op zware grond kunt u korrelig materiaal of kalk vrij, middel grof zand toevoegen om de structuur van de grond en de doorlatendheid te verbeteren. Voeg op ieder grondtype ook organisch materiaal toe: tuincompost, bladaarde of iets dergelijks en wel ongeveer 5 kg per m3. Dat bevordert het vocht absorberend vermogen en maakt dieper wortelen van de planten mogelijk. Spit daarna de grond uit sleuf twee op de zo bewerkte grond in sleuf één enz. Verdeel de organische materialen goed bij het onderspitten. Als het in grote kluiten blijft zitten kan later, als die geleidelijk verteren, onregelmatig van het oppervlak optreden.
Een helling maken
Sla drie paaltjes even diep in een Driehoeks vorm in de grond. Twee paaltjes in de richting waar de helling moet komen en de derde haaks daarop bij het geplande hoogste niveau. De toppen moeten op gelijke hoogte komen en voldoende hoog zijn om de helling te kunnen markeren. Geef vervolgens met draad de gewenste helling tussen twee paaltjes aan (zoals achter het linkerbeen op de tekening). Span de draad vanaf het bestaande grondniveau bij het eerste paaltje naar een hoger punt op het tweede. Als de helling over een breed vlak zal komen, het hoogste punt op het derde paaltje haaks daarop overbrengen en dat eventueel ook daarnaast weer doorzetten. Vervolgens grond tot de gewenste hellinghoogte aanbrengen en zorgvuldig aandrukken voor u de paaltjes weer weghaalt.
pH van de grond
als de grond erg zuur is (lage pH) of erg alkalisch/basisch (hoge pH) kunnen de voedingsstoffen in de grond 'vastgelegd' (gebonden) worden en niet voor de planten beschikbaar zijn. De ideale pH voor de meeste gazongrassen ligt tussen 5,5 en 6, dat is vrij zuur. Er zijn eenvoudige testsets in de handel om de pH van de grond zelf te kunnen meten. Grassen kunnen best bij een wat hogere of lagere pH groeien, maar als het verschil erg groot wordt, treden er groeiproblemen op. Een verandering van de pH zal meestal niet nodig zijn. Heidegrond kan te zuur zijn voor een gazon, mar bouwterreinen die vroeger als landbouwgrond of weide in gebruik waren, zullen vrijwel altijd een goede pH hebben. Als uit de test blijkt dat de grond erg zuur is (pH lager dan 5), strooi dan kalk (liefst speciale kalk voor het gazon, te koop in het tuincentrum). Als u niet precies weet hoeveel kalk er nodig is (en het staat niet op verpakking), geef dan niet meer dan 60 gram per m2 op zandgrond en 120 gram per m2 op klei. De kalkbehoefte varieert sterk nar gelang de structuur van de grond. Erg zure gronden kunnen nog extra kalk nodig hebben. Controleer de grond na twee jaar opnieuw. Geef niet te veel kalk. Dat kan leiden tot een vergroting van de activiteit van wormen op humusrijke gronden, het risico van ziektes neemt toe en het opkomen van grovere grassoorten en onkruid wordt erdoor bevorderd. In twijfelgevallen is het beter deskundig advies te vragen dan het risico van teveel kalk te lopen. Op sterk kalkrijke gronden zal de toevoeging van zuur materiaal in het begin de groei van het gezaaide gras bevorderen, maar de grond wordt er niet minder alkalisch door.
Laatste voorbereidingsmaatregelen
Zorg tenslotte voor een stevig, gelijkmatig, fijnkorrelig grondoppervlak. Als de grond zwaar is, kan het spitten een zeer ruw oppervlak hebben veroorzaakt. Als dit na het spitten geruime tijd aan de inwerking van het weer wordt blootgesteld, zal het oppervlak al een stuk minder 'bonkig' zijn. Op grotere terreinen die met een motorfrees zijn bewerkt, zullen minder kluiten zijn die fijngemaakt moeten worden, maar de grond zal niet zo goed zijn voorbereid als wanneer er goed werd gespit. Als u in de herfst wilt zaaien, kunt u zoals gezegd in de zomer al met de voorbereiding van de grond beginnen. De grond kan dan een paar weken braak liggen. In die tijd kunnen kiemende onkruiden telkens weer worden gedood door licht schoffelen. Als u in het voorjaar zaait, zal de kieming langzamer verlopen. Hoewel het altijd goed is de grond een paar weken van tevoren zaai klaar te hebben, kan het zijn dat het weer dit dan niet toelaat. In dat geval is het beter te wachten op betere weersomstandigheden en meteen na de grondvoorbereiding te zaaien. Voor het leggen van zoden is braak laten liggen niet zo belangrijk, maar maak wel gebruik van goed weer zodra zich dat voordoet, vooral op zwaardere grondsoorten, ook als u niet direct kunt bezoden. De eerste stap is het fijn maken van kluiten. Op kleine stukken grond kunt u daarvoor een ijzeren hark of een tuinvork gebruiken, die u ondersteboven hanteert. Op grotere stukken is een ondiep afgestelde motorfrees handig. Maak de kluiten fijn als de grond vrij droog is, omdat het risico van verdichting van de grond dan kleiner is. De tweede stap is het aandrukken van de grond. Op kleine stukken is dat met de voeten te doen. Maak kleine parallelle of elkaar overlappende stapjes. Laat het gewicht van uw lichaam vooral op uw hielen rusten en gebruik de bal van uw voet om uw evenwicht te bewaren. U kunt ook echter de achterkant van een hark gebruiken. Zorg ervoor dat de druk over het hele oppervlak gelijk is, zodat alle zachte plekken worden ontdekt en aangetrapt. Net als het fijnmaken lukt ook het aantrappen het beste als de grond droog is. Na het aantrappen harkt u de grond gelijk, haalt stenen en rommel weg en als er nog kuilen zijn, herhaalt u het proces tot het oppervlak helemaal aangedrukt is en uw hielen er nog nauwelijks in wegzakken. Maar de grond mag ook weer niet zo sterk worden aangedrukt dat regenwater er op blijft staan. Let bij het aandrukken vooral goed op het egaal blijven van het oppervlak. Grotere stukken kunt u met een wals of rol aandrukken, maar dat gaat niet zo goed als aantrappen of het gebruik van een hark, omdat er altijd luchtbellen kunnen blijven zitten die mettertijd kunnen inzakken en een ongelijk oppervlak veroorzaken.
Grond aandrukken
Trap de grond licht aan. Doe dat met korte, elkaar overlappende stapjes. Zorg dat uw volle lichaamsgewicht op uw hakken rust. Het is ook mogelijk de grond met een hark aan te drukken. Houd hem daarbij rechtop en druk de tanden plat op de grond. Na het aandrukken de grond zorgvuldig gelijk harken, eventuele rommel weghalen en daarna nog eens goed aandrukken volgens een van de beide methoden.
Draineren
Draineren gebeurt met speciale draineerslang die in een spiraalvorm of in wijde lussen in de bodem wordt aangebracht. De hele slang wordt op licht afschot (onder een lichte helling) in een zand- of grindbed in de ondergrond gelegd. Daarboven wordt de vruchtbare tuingrond weer aangebracht. De slang mondt uit in een laag gelegen punt, bijvoorbeeld een sloot of een zinkput. Het is belangrijk dat het beginpunt van de slang iets boven de grond blijft uitsteken om vacuüm trekken van de slang te voorkomen. Zorg dus dat dit eindje slang niet midden in het gazon boven de grond komt, maar werk het weg, bijvoorbeeld in de plantenrand naast het grasveld. De drainageslang bestaat uit een versterkte flexibele buis waarin talloze perforatiegaatjes zichtbaar zijn. Er omheen zit een waterdoorlatende laag vezels (meestal kokosvezels) die moet voorkomen dat met het water ook gronddeeltjes in de slang terecht komen. Het geheel wordt voor alle zekerheid bovendien in een bed van grof zand of grind gelegd. Dat maakt de kans op verstopping nog kleiner.
Grazoden Wiki's
- Algemene informatie
- Begrazing
- Bijzondere groeiomstandigheden
- Bloeiende eilanden in uw gazon
- Gazonmengsels
- Vervaardiging en transport van graszoden
- Gazon maaien
- Maaitechnieken voor hoog gras
- Uw veiligheid tijdens het grasmaaien
- Waar moet u op letten bij de aanschaf
- Graszoden leggen
- Een gazon met graszoden aanleggen
- Een verwaarloosd gazon vernieuwen
- Voorbereiding van de plek voor het leggen van graszoden
- Graszoden onderhoud
- Grond in mijn tuin
